NormMatik › Norm kadro hesaplama
Norm kadro hesaplama: okula kaç kadro düşer?
Norm kadro, bir eğitim kurumunda hangi görev için kaç kadro bulunacağını gösteren sayıdır. Bir okulun kaç müdür yardımcısı, kaç rehber öğretmen, hangi branşta kaç öğretmen kadrosu olacağı buradan çıkar. Atama, yer değiştirme ve norm fazlası işlemlerinin tamamı bu sayıya dayanır.
Hesabın iki farklı girdisi var: bazı normlar öğrenci sayısına, bazıları ders yüküne bakar. Bu sayfa normların tamamını ve hangi ölçüte bağlandıklarını anlatıyor. Ders yükünün nasıl bulunacağı ayrı bir konu; onu ders yükü hesaplama sayfasında adım adım anlattık.
Okulda hangi normlar var?
| Norm | Neye bakılır | Madde |
|---|---|---|
| Müdür | Kurumun kendisi (bina/bahçe/kampüs durumu) | Md. 5 |
| Müdür başyardımcısı | Yatılı/pansiyonlu olma veya 6 müdür yardımcısı | Md. 6 |
| Müdür yardımcısı | Öğrenci sayısı | Md. 7-13 |
| İlave müdür yardımcısı | Kurumun özellikleri (pansiyon, döner sermaye…) | Md. 14 |
| Okul öncesi öğretmeni | Şube sayısı | Md. 15 |
| Sınıf öğretmeni | Şube sayısı | Md. 16 |
| Özel eğitim öğretmeni | Şube sayısı | Md. 17 |
| Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmeni | Ders yükü | Md. 18 |
| Atölye ve laboratuvar öğretmeni | Ders yükü (ayrı formül) | Md. 19 |
| Alan/bölüm, atölye ve lab. şefi | Ayrı norm yok, öğretmen normu içinde | Md. 20 |
| Rehberlik alan öğretmeni | Öğrenci sayısı | Md. 21 |
Yönetici normları
Müdür normu (Md. 5)
Birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan okullar hariç, her eğitim kurumuna bir müdür normu verilir. Kurumların iç içe geçtiği durumlarda kural şudur:
- Aynı bahçede farklı binalarda faaliyet gösteren farklı derece ve türdeki kurumların her birine müdür normu verilir.
- Aynı binada faaliyet gösteren farklı derece ve türdeki kurumlardan yalnızca öğrenci sayısı en fazla olana müdür normu verilir.
- Eğitim kampüsü için tek bir müdür normu verilir; kampüs içindeki kurumlara ayrıca müdür normu verilmez.
- Özel eğitim kurumlarında aynı bahçedekilerden yalnızca öğrenci sayısı en fazla olana bir müdür normu verilir.
Müdür yardımcısı normu (Md. 9-10)
Ortaokul, imam hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumlarında kademeler aynıdır ve öğrenci sayısına bakar:
| Öğrenci sayısı | Müdür yardımcısı normu |
|---|---|
| 501'e kadar | 1 |
| 501-1001'e kadar | 2 |
| 1001-1501'e kadar | 3 |
| 1501-2001'e kadar | 4 |
| 2001 ve daha fazlası | 5 |
Bu sayıya, okula kayıtlı ana sınıfı, uygulama sınıfı ve alt özel eğitim sınıfı öğrencileri de dâhil edilir (Md. 22/1-b). Ayrıca müdür normu verilme şartlarını taşımayan hiçbir kuruma müdür yardımcısı normu verilmez (Md. 22/1-a).
İlave müdür yardımcısı (Md. 14)
Kurumun taşıdığı bazı özellikler, her biri için ayrı ayrı 1 ilave müdür yardımcısı normu doğurur: yatılı veya pansiyonlu olmak, döner sermaye işletmesi bulunmak, tam gün tam yıl eğitim uygulaması yapmak, 3308 sayılı Kanun kapsamında işletmelerde meslekî eğitime en az 100 öğrenci göndermek, aynı Kanunun 25. maddesi kapsamında sigorta işlemi yapılan en az 500 öğrencisi olmak, öğrenci sayısı nedeniyle norm verilemeyen taşıma eğitim merkezi durumunda olmak ve eğitim kampüsü içinde yer almak.
Ancak bir tavan var: müdür yardımcısı norm kadrosu, öğrenci sayısı 1500'e kadar olan kurumlarda 6'yı, 1500 ve daha fazla olanlarda 7'yi hiçbir şekilde geçemez.
Müdür başyardımcısı (Md. 6)
Yatılı veya pansiyonlu kurumlara ve müdür yardımcısı sayısı altı olan her derece ve türdeki kuruma müdür başyardımcısı normu verilir. Eğitim kampüsü içindeki kurumlara verilmez.
Öğretmen normları
Genel bilgi ve meslek dersleri (Md. 18)
Branşın haftalık ders yüküne bakılır: 6-31 saate kadar 1, 31-42 saate kadar 2, 42'den fazlasında her 21 saat için 1 norm; bu hesaptan sonra artan yük en az 15 saat ise 1 norm daha.
Aynı kuralın cetvel hâli:
| Haftalık ders yükü | Norm |
|---|---|
| 6 saatin altı | Norm verilmez |
| 6-30 saat | 1 |
| 31-56 saat | 2 |
| 57-77 saat | 3 |
| 78-98 saat | 4 |
| 99-119 saat | 5 |
| 120-140 saat | 6 |
| Sonrası | her 21 saatte 1 |
42 saatten sonra basamaklar 21 saatte bir ilerler; bir basamağın içindeki sıçrama, artan yükün 15 saati bulmasından gelir. Örnek: 56 saat 2 norm verir, 57 saat 3 norm verir — çünkü 42'nin üstünde artan 15 saat tamamlanmıştır. Ders yükünün nasıl bulunacağını, hangi kalemlerin eklenip düşüleceğini ve sayısal bir örneği ders yükü hesaplama sayfasında ayrıntılı anlattık.
Atölye ve laboratuvar (Md. 19)
Bu tamamen ayrı bir formüldür ve işletmelerde meslek eğitimi dersi de bu yüke dâhildir:
| Atölye/lab. ders yükü | Norm |
|---|---|
| 15-41'e kadar | 1 |
| 41-81'e kadar | 2 |
| 81-121'e kadar | 3 |
| 121-161'e kadar | 4 |
| 161-201'e kadar | 5 |
| 201'den fazlası | her 40 saat için 1 |
Bu hesaptan sonra artan ders yükü en az 20 saat ise ilave 1 norm daha verilir. Madde 18'in eşikleri (21 saat / 15 saat) ile Madde 19'un eşikleri (40 saat / 20 saat) karıştırılırsa sonuç şişer ve fark yük büyüdükçe açılır: 200 saatlik bir atölye yükü Madde 19'a göre 5, Madde 18'e göre 9 norm verir. Meslek liselerinde en sık karşılaşılan hata budur. Atölye yükünün grup bölünmesiyle nasıl büyüdüğünü ve MESEM'in ayrı kurallarını meslek lisesi norm kadro sayfasında gerçek çizelge saatleriyle anlattık.
Alan/bölüm, atölye ve laboratuvar şefi (Md. 20)
Bunun için ayrı bir norm verilmez. Şef normu, meslekî ve teknik eğitim kurumlarında alanla ilgili öğretmen norm kadrosunun içinde değerlendirilir. Şefin atölyedeki makine ve teçhizatın bakımı, onarımı ve öğretime hazır hâlde bulundurulması kapsamında yaptığı göreve ilişkin ders saatleri ise alanın ders yükü hesabına dâhil edilir (Md. 22/1-c).
Rehberlik alan öğretmeni (Md. 21)
Okul rehberlik servisleri için ölçüt öğrenci sayısıdır ve kademeye göre değişir:
- İlkokul: 300 ve daha fazla öğrenci → 1
- Ortaokul, imam hatip ortaokulu, anaokulu: 150 ve daha fazla → 1
- Ortaöğretim: 150 ve daha fazla → 1
- Yatılı veya pansiyonlu kurumlar: öğrenci sayısına bakılmaksızın 1
- Meslekî eğitim merkezleri: çırak ve kursiyer sayısı 200 ve daha fazla → 1
İlave norm: öğrenci sayısı 500 ve 500'ün katlarına ulaştıkça her defasında 1 norm daha verilir (özel eğitim kurumlarında bu eşik 100'dür). Ayrıca ilçe merkezinde öğrenci sayısı yetersiz olduğu için hiçbir kuruma norm verilemiyorsa, öğrenci sayısı en fazla olan kuruma 1 norm verilir.
Norm ne zaman belirlenir, ne zaman değişir?
Bu, okulların en çok karıştırdığı kısım. Norm, okulun kendi hesabıyla oluşmaz:
"Eğitim kurumlarının yönetici ve öğretmen norm kadroları Bakanlıkça onaylanır."
Norm Kadro Yönetmeliği, Madde 25, 1. fıkraOnaylanan çizelgeler valiliklere bildirilir; bildirim tarihini takip eden 15 gün içinde il müdürlüklerince ilçe müdürlüklerine, ilçe müdürlüklerince de okul müdürlüklerine iletilir.
Değişim takvimi ise şöyle işler:
- Ölçütler çerçevesinde norm sayısı değişen kurumların normları ekim ayında yeniden belirlenir. Bakanlık ihtiyaç duyduğu hâllerde bu ay dışında da yeniden belirleyebilir (Md. 26/1).
- Yeni açılan kurumlar ile yeni derslik/şube açılan veya kapatılan kurumların normları süre aranmaksızın belirlenir (Md. 26/2). Yani şube değişikliği ekim ayını beklemez.
- Norm sayısının azalması nedeniyle norm fazlası olan yönetici ve öğretmenler hakkında ilgili atama ve yer değiştirme mevzuatı uygulanır (Md. 26/3).
- Ölçütlere göre yapılacak değişiklikler dışında, belirlenmiş norm kadro sayıları değiştirilemez (Md. 27).
Pratik sonucu şu: okulun kendi yaptığı hesap resmî bir sonuç değildir; ölçütler değiştiğinde normun ne yöne gideceğini önceden görmeye yarar. Şube açma veya kapatma kararı vermeden önce hesabı yapmak, kararın norm üzerindeki etkisini sonradan değil önceden bilmenizi sağlar.
En sık yapılan beş hata
- Atölye normunu Madde 18 ile hesaplamak. Kademeler farklıdır; bu hata normu şişirir ve fark yük büyüdükçe açılır.
- Yöneticilerin girdiği saatleri düşmemek. Norm hesabında bu saatler ilgili alanın ders yükünden düşülür (Md. 22/6).
- Grup bölünmesini sınıf seviyesinden bağımsız yapmak. 9. sınıfın eşikleri ile 10-12. sınıfların eşikleri farklıdır (Md. 22/1-ç).
- Birleştirilmiş şubeyi iki kez saymak. Ders iki şubeye birlikte okutuluyorsa yük bir kez sayılır.
- Şef için ayrı norm eklemek. Şef normu, alanın öğretmen normu içinde değerlendirilir (Md. 20).
Sık sorulanlar
Norm kadro ne zaman belirlenir?
Normu okul mu belirler?
Atölye öğretmeni normu diğer öğretmenlerle aynı formülle mi hesaplanır?
Atölye şefine ayrı norm verilir mi?
Bir okulda en fazla kaç müdür yardımcısı normu olabilir?
Bu hesabı program üzerinden yapmak
NormMatik, yukarıdaki maddelerin tamamını uygulayan bir karar destek aracıdır: şubeleri ve öğrenci sayılarını girdiğinizde yönetici, öğretmen ve rehber öğretmen normlarını birlikte çıkarır; Madde 18 ile Madde 19'u ayrı yürütür ve her sayının hangi maddeden geldiğini satır satır gösterir. Kurulum gerekmez, tarayıcıdan çalışır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Resmî norm kadro belirleme yetkisi Bakanlık ve il/ilçe millî eğitim müdürlüklerindedir; resmî işlemlerde MEBBİS esastır. Yönetmelik metninin güncel hâli için Resmî Gazete'yi esas alınız.